Via Nova Equine [ paardenkliniek ] – Verbinden als sleutelwoord voor een vernieuwende aanpak

Raadpleeg dit artikel in .pdf

In Bree werd in 2020 een opmerkelijk project gerealiseerd. De paarden­kliniek Via Nova Equine is niet enkel de werkbasis van één van de meest vermaarde paardenchirurgen ter wereld, Marc Suls. Ze herbergt een ultramoderne operatiekamer met o.a. de grootste MRI-scanner van Europa. De beste paarden van heel Europa worden hier geopereerd en doorlopen er hun revalidatie-periode. De stallen zijn zo uitgerust dat de ‘patiënten’ zich nergens aan kunnen kwetsen en snel kunnen revalideren.Dit bijzondere project is een kolfje naar de hand van bouwcoördinator Marc Symons.

© Hans Verelst Architecten

BETON: Kan u zichzelf even voorstellen? Hoe wordt men bouw­coördinator in de paardenwereld?

MARC SYMONS:Vanaf mijn twaalfde had ik al een voorliefde voor de bouw. Vanaf het middelbaar onderwijs tot en met hogere studies, mijn eerste jobs en persoonlijke interesses stonden allemaal in het teken van de bouw. Hout was en is hierbij mijn ding. Iets meer dan 20 jaar geleden wilde ik mij echt wel specialiseren in een nichemarkt en er iets betekenen. Zelf heb ik een aantal paarden en de paardenwereld leek mij wel wat mogelijkheden te bieden. Ik zag trouwens dat paardenstallen en manèges met weinig bezieling ontworpen en gebouwd werden. De Belgische paardenwereld legt de lat steeds hoger en stond wel open voor mijn vernieuwende ideeën.

Als bouwcoördinator begeleid ik projecten van A tot Z in samenwerking met bouwprofessionelen. Hierbij is mijn betrachting om zoveel mogelijk tussenstappen uit te schakelen, door bijvoorbeeld fabrikanten rechtstreeks aan de werf te laten leveren. Dit drukt de bouwkost. Mijn inspiratie is de werkwijze van vroeger, waarbij de architect zijn vaklieden had en aansprak om de bouwprojecten te realiseren. Verbinden is hierbij het sleutelwoord.”

BETON: Vakmensen uit verschillende disciplines met elkaar verbinden lijkt me toch geen eenvoudige opdracht.

MARC SYMONS:Dat moet uiteraard groeien. Ik heb een beperkte set van specialisten waar ik mee samenwerk: een paar architecten, een studiebureau, leveranciers van bouwmaterialen, etc. Zij kennen mij en weten wat ik wil. Zij weten wat ze aan mij hebben en ik aan hen. Maar stilaan leren ze ook elkaar kennen en hebben ze onderling met elkaar contact. Het komt erop neer dat door vele kleintjes te verbinden, we toch heel groot kunnen zijn. Het resultaat is een vlot verlopend bouwproces, waar alles in elkaar past. Coördinatievergaderingen worden stilaan bijna overbodig.

Maar dat gaat nog een stapje verder. Als betonleverancier werk ik nauw samen met de firma Schelfhout, een fabrikant van industriële wandelementen. Zij maken deel uit van een grote groep (CRH) en hebben daardoor hun interne ‘verbindingen’, waardoor ze vlot andere betonproducten kunnen leveren, ook soms in kleine hoeveelheden.

Als de verschillende disciplines in de bouw met elkaar in verbinding staan, is het mogelijk om vernieuwend te werken en samen betere oplossingen te ontwikkelen. Voor de paarden­kliniek, Via Nova Equine, gingen de architect en Schelfhout samen op zoek naar het juiste uitzicht van de buitengevel. Meestal werk ik met ingestorte baksteenstrips in de betonpanelen. Dat was bij de kliniek niet haalbaar. Gladde grijze betonpanelen zoals ze voor de binnenwanden gebruikt werden, zijn te hard voor deze buitenomgeving en zouden te snel vervuilen. De zoektocht leidde naar gestructureerde betonpanelen, met zachte textuur, waardoor het gebouw zich mooi met het landschap verbindt. Door de zachte structuur van de gevels van Via Nova Equine doet het gebouw denken aan een middel­eeuwse, ruïneachtige nabootsing van rotsmuren. Deze wandafwerking valt erg in de smaak. Het samenvloeien en de intense samenwerking van de verschillende materialen maken dat de paardenkliniek, ondanks een industriële manier van bouwen, toch een sobere, elegante en warme verschijning heeft.

BETON: Zowel bij Via Nova Equine, de paardenkliniek, als andere stallen waarvan u de bouw coördineerde, valt dit samenbrengen van materialen op. Hoe verhouden ze zich tot elkaar?

MARC SYMONS:Voor de muren heb je beton nodig. Deze laat ik dikwijls met baksteen­strips of structuurmatten uitvoeren. Bij de buitenmuren, sandwichpanelen, is isolatie en alles inbegrepen. Beton heeft naast zijn robuustheid en grote draagkracht, het voordeel dat je met één materiaal een zo goed als afgewerkt product levert. Voor gladde kelderwanden werken we met premuren van Prefaco, die een veel betere afwerking geven dan stortbeton. Als er 2 gladde wanden nodig zijn, kiezen we voor de Zero Wall van Oeterbeton. Prefab beton wordt zo ruim mogelijk ingezet. Meestal blijft het beton in het zicht, maar schilderen volstaat voor ruimten waar een hogere graad van afwerking gewenst is. Dit wordt aangevuld met hout voor de bekleding en het schrijnwerk. Hout geeft sfeer en warmte aan de stallen, wat belangrijk is voor de paarden tijdens revalidatieperiode.

Voor de dakstructuur steunen houten spanten (een wens van eigenaar Marc Suls) op metalen kolommen. Bij een kleinere, recent gebouwde stal dragen lichte metalen spanten rechtstreeks af op de betonnen muren. Dit alles past in onze benadering om zoveel mogelijk te elimineren, hierbij aangemoedigd door het circulariteits­­verhaal.

De verbindingen tussen deze materialen worden zorgvuldig bestudeerd. We streven naar eenvoudige verbindingen die zo weinig mogelijk in het zicht komen. De betonnen panelen van Via Nova Equine steunen in metalen U-profielen, waardoor de verbindingen helemaal onzichtbaar zijn.

BETON: Het woord circulariteit is gevallen, is dat iets wat u bezighoudt?

MARC SYMONS:Zeker wel. Elimineren is al langer één van onze betrachtingen. Zo weinig mogelijk materiaal gebruiken door te opteren voor eenvoudige constructies. Dit is trouwens de reden waarom ik de houtskeletbouw verlaten heb. Er komt veel te veel bij kijken, er gaan te veel manuren in en het moet uitgevoerd worden door uitstekende vakmensen, die moeilijk te vinden zijn. Geef mij maar de eenvoud, met tegelijkertijd de quasi onbeperkte mogelijkheden, van beton.

Verder zijn we er ons ook van bewust dat gebouwen een eindig leven hebben. Daarom willen we dat onze stallen in maximaal 3 weken gebouwd kunnen worden, maar ook in 1 week weer totaal afgebroken of beter gedemonteerd. De betonnen elementen hebben een veel langere levensduur dan het gebouw en kunnen op die manier hergebruikt worden in nieuwe projecten.

Deze manier van aanpak sijpelt stilaan ook door naar andere dan stalgebouwen, waar ik de coördinatie van doe. Dit resulteerde onlangs in een besparing van 30 % op de bouw van een restaurant in Lier. Prefab beton, aangevuld met hout en staal, speelt ook hier een heel belangrijke rol. Door de constructie van gebouwen, ook woningen, te elimineren tot het minimum en een goed systeem te ontwikkelen dat architecturale vrijheid biedt, kunnen ze, zoals mijn stallen en de paardenkliniek, snel en goedkoop gebouwd worden. Een warme oproep naar de betonsector!.” (JM)

Via Nova Equine, paardenkliniek Bree, 2020

Opdrachtgever: Via Nova Equine Services bv, Bree
Bouwcoördinatie : Symons Marc vof, Peer
Architect: Hans Verelst Architecten bv, Antwerpen

PREFAB BETON ELEMENTEN

  • Schelfhout nv

612 m² betonpanelen 10 cm dik, Reckli structuur 
623 m² sandwichpanelen 27 cm dik, 10 cm PIR-isolatie en Reckli structuur 
339 m² gladde betonpanelen 10 cm dik
1.720 m² gladde betonpanelen 14 cm dik

  • Prefaco nv

677 m² Zero Wall – gladde betonpanelen 10 cm dik – dubbelzijdig glad