Interview met Luc Binst (Binst Architects) – “Ik vind prefab beton het summum voor een ontwerper”

BETON: Kan u Binst Architects kort even voorstellen? Wat voor soort projecten ontwerpen jullie voornamelijk?

Luc Binst: “Wij zijn een multidisciplinair ontwerpbureau en bestaan zo’n vijftig jaar. Wij zijn breed actief in ons vakgebied, van kunstintegratie over particuliere woningen, groepswoningen, studentenhuisvesting, hotels, zorg­instellingen en kantoorgebouwen tot stedenbouwkundige masterplannen. En dat op uiteenlopende locaties met een variërende graad van complexiteit en luxe. Enkel het ontwerp van logistieke gebouwen is niet onze core-business. Ons bedrijf telt een zestigtal mensen en we willen bewust niet nog verder groeien in aantal. Het huidige team is immers beheersbaar binnen de huidige structuur. Uiteraard willen we wel groeien in termen van projecten, dat spreekt voor zich.”

BETON: Wat zou u omschrijven als jullie sterktes?

Luc Binst: “We mogen onszelf omwille van meerdere redenen bestempelen als een deskundige speler en te duchten concurrent in de markt. Ten eerste staan wij bekend voor onze snelheid. We vinden het belangrijk, in de eerste plaats voor de opdrachtgever, dat een project vooruitgaat, uiteraard zonder in te boeten aan kwaliteit. Daarnaast zweren wij ook bij architectuur à la carte. Wij zijn niet het mainstream commerciële bureau dat zich laat verleiden tot het herhalen van concepten, bijvoorbeeld een bepaald gevelontwerp. Voor ons is, zeker de laatste tien à vijftien jaar, elke opdracht maatwerk, waarbij luisteren naar de opdrachtgever centraal staat. Ook onze focus op wedstrijdarchitectuur, ons netwerk, onze opleidingen voor jonge architecten en onze digitale manier van werken beschouw ik als sterktes.”

“Sinds vijf jaar luidt onze slogan ‘Iedereen mee’, waarbij de m staat voor methodiek en de e’s voor educatie en engagement. Dat vat het eigenlijk zo’n beetje samen. Voluit slaat de slogan dan weer op het feit dat wij één open team zijn. We hebben geen aparte teams met teamleiders, maar werken met graden van anciënniteit die mekaar ondersteunen. Tot slot zijn wij ook mee stichtend lid van NAV Antwerpen, het aanspreekpunt voor alle architecten in de provincie Antwerpen.”

BETON: Wanneer is een project voor u geslaagd?

Luc Binst: “Wanneer we de best mogelijke configuratie hebben gevonden voor het programma van eisen. Dat programma van eisen moet daarom voor ons bij aanvang van het project heel goed geduid worden. Maar ook alle stedenbouwkundige parameters, het budget en de look & feel van het project moeten duidelijk zijn. We staan er daarnaast op dat het proces naar het eindresultaat goed doorgesproken wordt met de opdrachtgever en de andere betrokken partners. Hoe ziet de taakverdeling eruit? Hoe gaan we communiceren? Door het proces af te lijnen, kunnen we erover waken dat we niet afwijken van de besproken aanpak. Naast de project- en procesambitie definiëren we tot slot nog de circulaire ambitie bij aanvang van het project. ‘Beter drie keer meer praten dan drie keer meer werken’ is een slogan die ik graag gebruik. Architectuur en management zijn twee termen die voor veel collega-architecten diametraal tegenover elkaar staan, maar voor ons bureau versterkt het ene net het andere. Zeker in het klimaat waarin we vandaag als architect moeten werken, met een complexere wetgeving en de daarmee gepaard gaande complexere administratie.”

BETON: Wat ziet u vandaag en in de toekomst als de grootste uitdagingen in de sector en hoe bieden jullie die het hoofd?

Luc Binst: “We beleven op dit moment een beetje de perfecte storm; er komen vandaag heel wat zaken samen die het werk van de architect er zeker niet gemakkelijker op maken: de stijging van de rente die de koopkracht op het vlak van vastgoed toch voor een stuk heeft bedwelmd, de erelonen die onder druk staan … Zoals al gezegd maken veel instanties de administratie rond een bouwproject ook steeds stroever. Er zijn daarnaast alsmaar meer partijen bij een bouwproject betrokken, wat het hele proces logischerwijs vertraagt. En er is natuurlijk het vergunningsprotocol dat vandaag veel meer dan vroeger rekening houdt met de grieven van zowat elk individu in de omgeving van een bouw­project. Daardoor wordt een project vaak getackeld door één partij. Tot tien jaar geleden waren we verrast als we een project niet vergund kregen, nu zijn we verrast als een project meteen een vergunning krijgt, zonder een beroep­s­procedure. Al die zaken vragen meer van onze mensen, die een project strikter moeten opvolgen zodat we de te verwachten vertraging al voor een deel zelf kunnen inkorten. En de stress en de verantwoordelijkheid nemen daardoor toe. Dit zet jonge maar ook ervaren architecten steeds meer onder druk. We moeten vandaag als architect echt übermensch zijn. Voor alle duidelijkheid: ik som hier feiten en bezorgdheden op veeleer dan frustraties, want dat is altijd een gevaarlijk begrip.”

BETON: Jullie werken vaak met prefab beton. Vanwaar die keuze?

Luc Binst: “Wij zijn als bureau de voorbije tien jaar veel meer minerale materialen gaan gebruiken: baksteen, natuursteen – al is dat wel duur en is er veel imitatie op de markt – en dus ook beton, voor ons altijd in de vorm van prefab. Wij weigeren mee te gaan in de plastiekarchitectuur.”

BETON: Wat zou u omschrijven als de troeven van prefab beton?

Luc Binst: “Dat het geprefabriceerd wordt in een atelier, waardoor het met de juiste afmetingen op de werf toekomt en je niet met droogtijden te maken krijgt op de bouwplaats. Bij die prefabricatie kan je ook spelen met zaken als de oppervlaktetextuur en de kleur. Wij zijn als architect heel afhankelijk van de materialen op de markt; we moeten kiezen uit wat er is. Prefab beton kan je echter helemaal zelf gaan samenstellen, wat het summum is voor een ontwerper. Dat kan je met weinig andere materialen. Ik vind prefab beton daarom echt een fantastisch product.”

BETON: Hoe scoort prefab beton op het vlak van duurzaamheid?

Luc Binst: “Vooral cement, met een flinke impact op het milieu door de CO2-emissie die gepaard gaat met de productie ervan, maakt beton, dat voorts wel bestaat uit minerale materialen als zand en grind, niet het meest milieuvriendelijke bouw­materiaal. Maar de evolutie naar groen beton, waarin cement vervangen wordt door een bindmiddel met een veel lagere ecologische voetafdruk, is al een tijdje ingezet, en met Binst Architects zullen wij altijd de voorkeur geven aan het meest duurzame beton op de markt. Die verantwoordelijkheid dragen we. In het project Komet in Mechelen, een nieuwe woonwijk ontwikkeld door Revive waarvoor we samenwerkten met Areal Architecten, hebben we bijvoorbeeld voor een stuk gewerkt met groen prefab beton van Jacobs Beton – in de kleur muntgroen, waarin 30% van de granulaten werd vervangen door gerecycleerde granulaten. Een ander voorbeeld: voor een groot project in Frankrijk hadden wij in ons wedstrijdontwerp voorgesteld om de rotsen die uit een berg zouden moeten worden gekapt om het project te kunnen realiseren te vermalen om te gebruiken in het prefab beton voor het nieuwe gebouw. Hoewel we laureaat waren, is dat project er om meerdere schimmige redenen – waar wij voor alle duidelijkheid niets mee te maken hadden – niet gekomen. In de toekomst willen we in samenwerking met verschillende fabrikanten als bureau echt onze eigen bouwmaterialen gaan ontwerpen, dus ook duurzaam prefab beton.“

BETON: Beton moet dus groener. Maar ziet u nog andere verbeterpunten voor het bouwmateriaal?

Luc Binst: “Het gewicht is een issue. De limieten om beton zo licht mogelijk te kunnen uitvoeren moeten absoluut worden opgezocht. En eerder een aandachtspunt dan een verbeterpunt: het transport van prefab beton moet natuurlijk altijd zo voorzichtig mogelijk gebeuren. Ook op de werf moet je opletten dat het niet besmeurd wordt.”

BETON: Is prefab beton voor bepaalde projecten beter geschikt dan voor andere?

Luc Binst: “Niet onmiddellijk. En maar goed ook, want de methodiek van prefab gaat in de toekomst alleen maar belangrijker worden, omdat het sneller bouwen betekent en meer kwaliteit – en dus ook betere garanties op langere termijn.”

BETON: Wat vindt u zelf een echt referentieproject als het gaat om prefab beton?

Luc Binst: “Laat mij eerst benadrukken dat hét referentieproject van Binst Architects op het vlak van prefab beton voor mij niet bestaat. Net de uiteenlopende maar complementaire mix van onze prefab betonprojecten toont wat ons bureau op dat vlak te bieden heeft. Ik noemde al het project Komet in Mechelen, maar ook Residentie Melopee op het Eilandje in Antwerpen, gerealiseerd tussen 2012 en 2015, was voor ons bijvoorbeeld een symbolisch prefab betonproject. Dat gebouw kreeg een exoskelet met elementen van wel zes meter lang uit prefab beton – met heel weinig voegen tot gevolg – en had, zeker voor die tijd, het meest witte beton van de stad, doordat we er 5% titaandioxide aan hadden toegevoegd. Veel collega-architecten stonden daar toen van te kijken. Dat project heeft ons heel veel nieuwe opdrachten bezorgd en vanaf dan zijn we prefab beton manifest gaan toepassen in onze stadsarchitectuur. En dan zijn we verder gaan experimenteren met andere kleurstoffen. In het project Woods, een gebouw voor studentenhuisvesting in Kessel-Lo, bijvoorbeeld, waar we de gevelpanelen uit prefab beton een muntgroene kleur gaven, als knipoog naar een bos. De nieuwe campus voor KdG op de Meir, waarvoor we samenwerkten met B-architecten, kenmerkt zich dan weer door witgeel prefab beton. Daarna zijn we ook met granulaten in verschillende kleuren gaan experimenteren, wat geleid heeft tot het bruinrode prefabbetonnen gebouw voor Aequor achter het MAS in Antwerpen, het antracietkleurig geprefabriceerde betonnen appartementsgebouw op de Jordaenskaai, het appartements­gebouw in groengrijs prefab beton in de Antwerpse Leuvenstraat, enzovoort. Tot slot zijn er ook de talloze projecten waarin we de oppervlakte van het prefab beton behandeld hebben: gezuurd, geschuurd, gestraald, gepolierd. Het gebouw voor DPG Media in Antwerpen is daar een mooi voorbeeld van.” (WP)