Eeuwige rust in een oase 
van groen en blauw

Begraafplaatsen zijn plekken waar we bezinnen, wandelen en elkaar kunnen ontmoeten. Het evenwicht tussen rust, groen en grafmonumenten bepaalt de serene sfeer van een begraafplaats. De vijvertuin van de begraafplaats in Genk-Centrum biedt dit evenwicht perfect. Het ontwerp en de aanleg door de interne teams van de stad zorgt voor voldoende begraafruimte, gecombineerd met een groenrijke omgeving. De inspiratie voor de vijvertuin komt van een parkbegraafplaats in Amsterdam, maar het ontwerp is volledig Genks.

Urnengraven

“We wilden graag een waterpartij op de parkbegraafplaats hebben, want dat geeft ook rust“, vertelt beheerder Roald Coppin. “We hebben gekozen voor urnengraven omdat daar de meeste vraag naar is. Ongeveer zeventig procent van de begravingen zijn immers crematies. Al snel kwam ik op het idee om centraal een grote vijver te voorzien, met daarrond de urnen en tuin. Rond de vijver zijn er bankjes geplaatst waar mensen kunnen zitten en reflecteren. Er werden ook maar liefst 200 verschillende soorten planten aangelegd, op zo’n manier dat er het hele jaar door planten in bloei staan. Dit zorgt voor een serene en groene omgeving voor nabestaanden die het graf van hun geliefden bezoeken.”

Voor de prefab betonnen elementen, die perfect connecteren met de groene omgeving, werd een beroep gedaan op Ebema. Zo werden een grote hoeveelheid Smooth Megategels (waaronder maatwerk), acht Parisienne zitbanken, stapstenen in de vijver en honderd urnedekstenen geproduceerd en geleverd. Het resultaat is een sterk verbeterde ruimte in harmonie met de bestaande historische delen van de begraafplaats. Wat dit project uniek maakt, is zonder twijfel de zorgvuldige balans tussen esthetiek en functionaliteit, de innovatieve benadering van begraafplaats naar vijverpark én de hoogwaardige prefab materialen die zijn gebruikt.

Harmonie

“We hebben inderdaad wel ervaring met de gevoeligheden van een begraafplaats, maar dit was voor ons toch wel een uniek project”, vertelt Valerie Geysen van Ebema. “Vooral omdat we intensief samen met het team van Stad Genk naar een oplossing hebben gezocht. Er is heel wat studiewerk aan voorafgegaan. Zo werd er eerst een plan uitgekend met maatwerk in de vorm van L-stenen, maar dat bleek toch niet de meest economische optie. Vanuit Stad Genk voelden we heel duidelijk dat het creëren van harmonie met een strak, wit uiterlijk het belangrijkste aandachtspunt was. Binnen die wens hebben we dan gekeken wat haalbaar was, aangezien het toch over een aanzienlijk volume ging.”

Uiteindelijk vond Ebema binnen zijn standaardgamma de ideale oplossing. Valerie Geysen: “Onze tegel in Smooth-beton beantwoordt aan de sereniteit en objectiviteit die Stad Genk voor ogen had. Het doel was om onder de steen plek te voorzien voor vier urnen. Door onze standaardmaat van de Smooth-tegel nadien te verzagen, konden we met een minimum aan maatwerk toch een urnedeksteen op maat voorzien, die met zijn strakke witte uiterlijk mooi blendt met de rust van de groene omgeving.”

Onderhoud

Begraafplekken worden doorgaans intensief onderhouden en dat is in Genk-Centrum niet anders. Valerie Geysen: “Onderhoud was zeker een belangrijk aandachtspunt. Zeker in de herfst- en wintermaanden zijn de witte tegels niet immuun voor aantasting door vuil. Daarom hebben we alle elementen voorzien van een specifieke coating om te beschermen.” Roald Coppin bevestigt: “Intussen zijn er twee winters gepasseerd en de tegels en urnedekstenen zien er nog altijd prima uit. Weersomstandigheden en een groene omgeving hebben een impact, maar met de coating heeft Ebema een uitstekende oplossing voorzien. Het vuil dat zich tijdens de wintermaanden vastzet, verdwijnt zelfs grotendeels vanzelf wanneer de lente en de zomer aanbreken. We zijn ook heel beschermend over de urnedekstenen en er zijn duidelijke regels. Zo mogen er geen bloemen, kransen of kaarsen op de tegels blijven liggen. Iedereen heeft ook exact dezelfde steen, om de harmonie te waarborgen.”

Het hele project werd gerealiseerd door de diensten van de stad, met hulp van een vrijwilliger die jarenlange ervaring heeft met de aanleg van zwemvijvers. Dus geen ontwerper of architect, maar ook geen aannemer. “En dat is toch wel heel bijzonder”, vertelt Valerie Geysen, die de goede samenwerking benadrukt. “Er is zeer veel overleg gepleegd en we hebben gedurende het hele proces heel goed naar elkaar geluisterd. Niet alleen voor de urnedekstenen, maar ook voor alle andere prefab beton elementen zoals de banken en de staptegels. Voor die laatste was het uiteraard cruciaal om een antisliplaag te voorzien. Om de strakheid te kunnen behouden, hebben we gekozen om al een structuur in de tegel te voorzien tijdens het productieproces, in plaats van een nabehandeling, wat toch altijd een grover resultaat geeft.”

Prachtig ontwerp

Valerie Geysen steekt ook een pluim op de hoed van Roald Coppin en zijn team: “Het is echt een prachtig ontwerp en het is heel knap dat ze alles in eigen beheer hebben gedaan. Het praktische en esthetische gaan op deze plek harmonieus hand in hand en dat illustreert de grote meerwaarde van de integratie van prefab beton in een groene openbare ruimte. Verder is ook het plaatsingsgemak een grote troef. Dat stelde Stad Genk in staat om het project volledig zelf uit te voeren.”

Prefab beton bewijst hier eens te meer zijn voordelen op het vlak van esthetiek, functionaliteit, tijdloze kwaliteit en flexibiliteit in gebruik. “De urnengraven moesten eruit springen en een eyecatcher worden te midden al dat groen. De belangrijkste voorwaarde was dat net als de vijver en de tuinen ook de prefab betonelementen strakheid, sereniteit en rust uitstraalden. En daar zijn we samen met Ebema heel goed in geslaagd”, besluit Roald Coppin. (NR)

Parkbegraafplaats 
Genk, 2023

Opdrachtgever: Stad Genk
Projectontwikkelaar: Stad Genk
Architect & Aannemer: Stad Genk
Prefab beton : Ebema nv

Kerncijfers:
100 urnedekstenen: Smooth Objects 50x50x6/7 cm Cream Velvet
13 Smooth Objects tegels
8 Smooth Objects Bancs ‘Parisienne’ 180x40x40 cm en 1 bloc Cream Velvet
683 m² Megategel Smooth XXL Smooth
32 m² Greenstone 25×12,5×10 cm, waterpasserende verharding, grijs
80 m² Seamstone 25×12,5×10 cm, gesloten verharding, grijs