Interview met Jurgen Vanhee (Fluvius) – “Met prefab beton kunnen we de meest complexe rioleringen ontwerpen”

Fluvius is in Vlaanderen verantwoordelijk voor de aanleg en het onderhoud van nutsleidingen voor elektriciteit, aardgas, warmte en riolering. Voor die projecten maakt het bedrijf gebruik van uiteenlopende materialen. Een belangrijk materiaal is prefab beton, vooral toegepast bij rioleringswerken. Wij spraken met Jurgen Vanhee, technoloog riolering bij Fluvius, over de meerwaarde van prefab beton in hun rioleringsprojecten. “Prefab beton stelt ons in staat de meest complexe rioleringen te ontwerpen”, vertelt hij onder meer.

BETON: Kan u Fluvius kort even voorstellen?

Jurgen Vanhee: “Fluvius ontstond in 2019 uit de fusie van Eandis en Infrax. Wij staan in voor de bouw en het beheer van publieke nutsleidingen in Vlaanderen die elektriciteit, aardgas, warmte en riolering bij de burger brengen. Wat dat laatste domein betreft: wij zijn rioolbeheerder in 85 Vlaamse gemeentes, wat dus inhoudt dat wij in die gemeentes instaan voor het dagelijkse beheer van de rioleringen, maar ook voor het erop aansluiten van de woningen en het aanleggen van nieuwe rioleringsnetten.

BETON: Hoe zag uw persoonlijke carrière in de rioleringswereld er tot dusver uit?

Jurgen Vanhee: “In 2012 ben ik gestart als teamleader onderhoud & exploitatie bij het toenmalige Infrax. Zoals de functietitel zegt, hield die job in om het bestaande rioleringspatrimonium in stand te houden. Dat betekende een heel divers takenpakket: van onderhoud van grachten en het beheer van pompstations tot het renoveren van de riolering. Door die functie kwam ik in aanraking met verschillende materialen in allerlei toepassingen.

In 2020 heb ik dan de overstap gemaakt naar de afdeling riolering bij Fluvius, waar het team en ik materiaalkeuzes maken, het toepassingsgebied ervan beschrijven en werkmethodes opstellen. Bij materiaal- of plaatsingsproblemen gaan we ook in overleg met de sector om tot oplossingen te komen.

In 2022 heb ik de fakkel overgenomen als voorzitter van de werkgroep Privéwaterafvoer en Buitengebied bij VLARIO, het Vlaamse overlegplatform voor afval- en hemelwater dat vandaag geldt als hét aanspreekpunt in Vlaanderen voor vragen rond riolering, waterzuivering en regenwaterbeheer. Ik volgde Mario Moens op, die met pensioen ging.

BETON: Wat gebeurt er concreet in die werkgroep?

Jurgen Vanhee: “De werkgroep bestaat uit vier deelgroepen en behandelt alle praktische vragen over onder meer riolering, keuring van riolering, afkoppelingsprojecten en afvalwaterzuivering in het buitengebied, waaronder ook decentrale zuivering, drukriolering en systemen die huishoudelijk afvalwater van een enkel gebouw zuiveren, zogeheten IBA’s (IBA staat voor individuele behandeling van afvalwater, red.). In de werkgroep zetelen alle rioolbeheerders en andere actoren uit de rioleringssector, waaronder ook fabrikanten en leveranciers. Naast het beantwoorden van vragen, maken de leden van de werkgroep onderling praktische afspraken om beter te kunnen samenwerken. En ook kennisdeling met alle andere leden van VLARIO is een belangrijk item.

BETON: Hoe bent u voor het eerst in contact gekomen met prefab beton?

Jurgen Vanhee: “Prefab beton wordt al jaar en dag toegepast in de rioleringssector. Het huidige patrimonium bestaat hoofdzakelijk uit betonproducten. Ik kwam er dus al aan het begin van mijn carrière, bij Infrax, mee in aanraking. De laatste tien jaar bekijken we vaker dan vroeger of andere materialen voor bepaalde toepassingen niet geschikter zijn, maar prefab beton blijft voor de rioleringssector uiteraard een heel belangrijk materiaal.

BETON: Kan u de rol van prefab beton bij de aanleg van riolering, decentrale zuiveringssystemen en systemen voor de Individuele Behandeling van Afvalwater (IBA’s)  wat concreter maken?

Jurgen Vanhee: “Betonnen IBA’s nemen een groot marktaandeel in en hebben hun deugdelijkheid al ruimschoots bewezen. Ze zijn ook vlot te plaatsen omdat ze al geprefabriceerd zijn en door hun hoge gewicht bestand zijn tegen opdrijven, zowel tijdens de plaatsing als nadien. Ook voor grotere  systemen is prefab beton een betrouwbaar en duurzaam product. Veel leveranciers gebruiken het als basiselement voor de opbouw van hun systeem voor decentrale zuivering.

In de traditionele riolering zal prefab beton een belangrijke rol blijven spelen. Zo is het materiaal uitermate geschikt voor buizen met grote diameters, die belangrijk zijn om een grote buffercapaciteit te creëren om de eerste flush bij hevige regenval op te vangen.”

In de infiltratiewereld zal het belang van prefab beton alleen maar toenemen; de vele nieuwe producten die ontwikkeld worden om ervoor te zorgen dat wij als rioolbeheerder het hemelwater kunnen laten infiltreren, zoals infiltratieputten en infiltratiekolken, zijn veelal van prefab beton. Ten slotte wil ik graag vermelden dat Fluvius naast de rioleringswereld ook veel prefab beton gebruikt voor de cabines voor gas en elektriciteit, maar dit is minder mijn vakgebied.

BETON: Is FEBE daar een belangrijke partner in voor Fluvius?

Jurgen Vanhee: “FEBE is hét aanspreekpunt als het gaat over betonproducten. We hebben dan ook contact met de organisatie in heel wat overlegplatformen. Uiteraard bespreken we rechtstreeks zaken met de fabrikanten van het prefab beton en de projectaannemer, maar als het algemene zaken betreft, zoals de algemene kwaliteit van het beton, de plaatsingsvoorschriften of nieuwe toepassingen, dan is FEBE onze gesprekspartner. FEBE koppelt dan vervolgens terug naar haar leden.

BETON: Wat zijn de toekomstige uitdagingen in de sector van de IBA’s, de decentrale zuiveringen en klassieke riolering?

Jurgen Vanhee: “Vooral het behalen van de reductiedoelen, die ervoor moeten zorgen dat er finaal geen afvalwater meer geloosd wordt in onze waterlopen. Die doelstellingen moeten zo snel mogelijk behaald worden en daarvoor moeten we de juiste producten op de juiste plaats toepassen. Maar budgettair moet alles wel blijven kloppen. Als we investeren in riolering of andere systemen, dan willen we dat de gebruikte materialen een hele lange levensduur hebben. En we willen ook vooraf de kosten qua onderhoud kennen.

BETON: Zijn er eisen- of voorschriften te verwachten in de toekomst waardoor de Belgische betonindustrie haar producten zou moeten aanpassen zodat deze nog beter ten dienste staan van de rioolbeheerders?

Jurgen Vanhee: “Het duurzaamheidsaspect gaat, net als overal, ook in onze sector een steeds grotere rol spelen. Ook wij moeten daarom onze CO2-uitstoot naar beneden halen. Elke schakel in de hele keten moet daar rekening mee houden, dus ook de betonproducenten. Algemeen wordt gesteld dat beton, of liever het gebruikte cement, een grote CO2-voetafdruk heeft. Dat is wel deels te wijten aan de veelvuldige toepassing van het materiaal, maar toch roepen wij onze materiaalleveranciers op om maximaal in te zetten op duurzame producten. In het geval van prefab beton betekent dit milieuvriendelijkere alternatieve bindmiddelen voor cement of het gebruik van gerecycleerde granulaten.”

BETON: Heb u in uw carrière belangrijke aanpassingen gezien in de sector die mede dankzij prefab beton een oplossing hebben gevonden?

Jurgen Vanhee: “Aanpassingen niet meteen, maar het is wel zo dat prefab beton ons in staat stelt de meest complexe rioleringen, die waarbij meerdere leidingen toekomen in één inspectieput, te ontwerpen. Hoewel het woord prefab in prefab beton lijkt te impliceren dat elk element identiek is aan het voorgaande, kan prefab beton namelijk evengoed maatwerk zijn. Eenmaal alles op papier goed is uitgewerkt, kan de meest complexe constructie perfect in prefab beton geproduceerd worden om daarna op de werf te worden afgeleverd. Dat is een groot voordeel van prefab beton: de prefabricatie zorgt ervoor dat er op de werf sneller kan worden gewerkt. En het betekent ook een kwaliteitsgarantie, omdat het gemaakt wordt onder gecontroleerde omstandigheden.

BETON: Prefab beton lijkt dus een ideaal materiaal voor toepassing in de infra/rioleringssector. Kan u afsluitend nog eens samenvatten waarom?

Jurgen Vanhee: “Prefab beton is heel robuust en daardoor bestand tegen mechanische en verkeersbelasting. Het feit dat ook maatwerk geprefabriceerd kan worden, vormt een grote meerwaarde. Daarnaast zijn de gegarandeerde kwaliteit en de gemakkelijke plaatsing belangrijke troeven van prefab beton. Constructies in prefab beton worden niet ter plaatse bekist en gegoten en kunnen onmiddellijk belast worden wat een enorme reductie van de uitvoeringstermijn betekent.” (WP)