Park 7 Diegem – Prefab beton als solide en duurzame structuur voor kantoorgebouw
De omvangrijke kantoorsite Park 7 in Diegem, dicht bij de hoofdstad Brussel en gelegen op enkele minuten van Brussels Airport, krijgt steeds meer vorm. Met Xenon werd in 2024 het derde gebouw, na Amber en Onyx, opgeleverd. Binnen het ontwerp van Jaspers-Eyers Architects nv – in opdracht van Immogra nv – werd geopteerd voor een grotendeels geprefabriceerde betonnen structuur van Ergon nv. CIT Blaton nv trad op als hoofdaannemer, VK architects+engineers nv en Socotec bv waren de studiebureaus van dienst.
Park 7 voorziet in totaal zeven nieuwe gemeenschappelijke gebouwen om te wonen en te werken. De groene campus herbergt onder andere een hotel en biedt meerdere gedeelde faciliteiten. Vastgoedontwikkelaar en -investeerder Immogra detecteerde de behoefte aan toekomstgerichte werkruimtes die mee evolueren met de huidige ontwikkelingen in de maatschappij en het milieu. “Daarom wordt Park 7 ontwikkeld met een focus op de mensen die er zullen werken en verblijven, niet de gebouwen zelf zijn het middelpunt”, klinkt het bij VK architects+engineers. Dat is althans de theorie en die kan best kloppen, maar wie de site na de realisatie van de eerste drie gebouwen overschouwt, stelt vast dat de opmerkelijke architectuur van de gebouwen visueel eveneens een prominente plaats inneemt.
Gezondste kantoorsite
Park 7 streeft ernaar de gezondste kantoorsite van België te worden door te investeren in milieuvriendelijke oplossingen die het park bijna CO₂-neutraal maken. Zonnepanelen, aangelegde natte zones en een grondgebonden systeem van warmtewisselaars zijn enkele voorbeelden van groene inspanningen. Het groen op het terrein en de sportfaciliteiten geven de campus de nodige duw richting BREEAM Excellent- en WELL Gold-certificatie. WELL biedt een holistische benadering van gezonde gebouwen, waarbij rekening wordt gehouden met het ontwerp en de werking van het gebouw. Voor Park 7 worden door de WELL-certificering in de kern en in de schil van het basisgebouw fundamentele elementen geïmplementeerd, ten behoeve van de toekomstige huurders.
De Gold-score voldoet aan alle voorwaarden en aan minstens 12 optimalisaties. Daarbij wordt gebruik gemaakt van uitgebreide strategieën om onder andere een op de mens gerichte verlichting, een verhoogd akoestisch comfort en een biofiel ontwerp te realiseren, waarbij de nadruk ligt op het verbinden van mensen met de natuur. Speciale maatregelen, zoals meer ventilatie met 100% buitenlucht en het gebruik van antimicrobiële materialen voor oppervlakken met een hoog aanraakrisico, verkleinen de kans op de verspreiding van virussen.
Dat Park 7 zich wil profileren als ‘gezondste kantoorsite van België’ speelt zeker ook in de kaart van prefab beton als materiaal. Guy Lambrechts, projectingenieur bij Ergon: “Een betonnen gebouw beschikt over een hoge thermische inertie en middelt op natuurlijke wijze thermische pieken uit. Dit zorgt voor een hoger comfort voor de mensen die erin leven en werken. Door het beton uit te voeren in prefab zorg je voor een veel sneller bouwproces en dus een kortere duurtijd van de werf, wat een positief effect heeft op de uitstoot tijdens de werken. Bovendien heb je in een productieomgeving een veel betere controle op de kwaliteit van de materialen en op het energieverbruik dat nodig is voor het maken van de elementen.”
Zoveel mogelijk prefab
Een eerste kantoorgebouw (5.000 m²), Amber, werd eind 2020 opgeleverd en kreeg 3M nv als huisvader. Het tweede kantoorgebouw (15.987 m²), Onyx, is in 2022 opgeleverd en vorig jaar werd de bouw van nummer drie, Xenon (10.933 m²), afgerond. Xenon telt negen bovengrondse en drie ondergrondse niveaus en de structuur bestaat uit balken, kolommen en voorgespannen welfsels. “Al deze elementen werden geproduceerd en geleverd door Ergon”, vertelt Guy Lambrechts. “Eigenlijk de volledige betonstructuur, met uitzondering van de ter plaatse opgetrokken kernen. De vraag die wij op ons bord kregen, was duidelijk: werk zoveel mogelijk van het structurele ontwerp uit in prefab. Het gedeelte ter plaatse gestort moest tot een absoluut minimum beperkt worden aangezien dit veel tijdrovender is en weersafhankelijk. Prefab elimineert uiteraard beide problemen.”
Prefab voor optimale efficiëntie
Dit project benadrukt zeer goed de cruciale rol van een prefab betonproducent op het vlak van kostenefficiëntie op projectniveau. Guy Lambrechts: “Een belangrijke beslissing binnen het efficiëntieverhaal was om de kolommen voor de drie ondergrondse verdiepingen uit één stuk te maken. Dit levert op de bouwplaats zeer veel tijdswinst op omdat de handelingen met de kraan – en dus ook de kraantijd – sterk gereduceerd worden. Ook bovengronds proberen we steeds om de kolommen over twee niveaus door te trekken, maar dat was in dit project niet mogelijk omdat alle balken op de kop van de kolom rusten. Een opleg met consoles onder de balken was geen optie omwille van de aanwezige technieken en het valse plafond.”
In elk project zoekt Ergon naar de meest optimale manier om prefab beton te integreren. Guy Lambrechts vervolgt: “Dankzij een hogere betonkwaliteit kunnen we bijvoorbeeld uitsparingen voorzien in kolom- en balksecties. Een betonsterkte van C50/60 is het minimum maar we kunnen gaan tot een sterkteklasse van C90/105. Jammer genoeg worden we soms ook wel beperkt in wat mogelijk is. Architecturaal en stabiliteitstechnisch ligt er vaak al veel vast, waar wij dan rond moeten werken. De bestaande plannen van de vloeren, valse plafonds, technieken … proberen we wel altijd nog zo goed mogelijk te optimaliseren op het vlak van prefab beton. Wanneer het studiebureau een 60 cm hoge gewapende balk voorschrijft en wij via een doordachte keuze hoogte kunnen winnen, dan zullen we zeker samen naar een optimalisatie zoeken.”
Bij voorkeur wordt Ergon als prefab betonfabrikant al van in de studiefase betrokken. Guy Lambrechts: “Op die manier kunnen we meteen naar oplossingen zoeken om hier en daar al tijd en ruimte te winnen. Snelheid van uitvoering blijft een gigantisch grote troef van prefab beton. Als alles goed gepland is en gedetailleerd uitgewerkt is, kan een volledige verdieping in een week tijd gemonteerd worden. Als we daardoor de tijd van de torenkraan met 30 procent kunnen reduceren, dan is dat een bijzonder grote winst voor het project. De technieken in gebouwen worden steeds complexer en nemen steeds meer ruimte in. De ruimte onder de balken is dus beperkt. Daarom proberen we in bepaalde zones altijd het bakvolume te verkleinen om voldoende ruimte te creëren.”
Gevelbalken
Een belangrijk aandachtspunt bij de realisatie van Xenon waren de gevelbalken, waaraan de gevel rechtstreeks werd bevestigd. De balken zijn dan ook zo ontworpen dat de buitenzijde van de balk meteen de uitlijning van de gevel vormt. De gevelpanelen werden boven op de balk vastgezet. De afgeronde hoeken van het gebouw vergden een bijzonder ingenieuze oplossing: balken met een uitkragende, gekromde bovenflens. De afronding werd dus al in de balk voorzien zodat de gevelelementen geplaatst konden worden zonder extra aanstortingen.
Over de samenwerking binnen dit project kan Guy Lambrechts alleen maar lovend zijn. “Zowel met de bouwheer als met de aannemer verliep de communicatie heel vlot. De moeilijke knopen die er waren op het vlak van betonwerken hebben we samen kunnen uitwerken en de globale planning van het project hebben we goed kunnen aanhouden. Evident is dat niet, want productie en levering moeten alsmaar sneller gaan en dat is best uitdagend”, besluit hij.
XENON, Park 7
DIEGEM, 2024
Bouwheer: Immogra nv
Projectontwikkelaar: Immogra nv
Architect: Jaspers-Eyers Architects nv
Aannemer: CIT Blaton sa
Studiebureau: VK architects+engineers nv en Socotec bv
Prefab beton: Ergon nv
Kerncijfers:
500 balken
260 kolommen
16.000 m² holle vloerelementen
