Toonaangevende vergroening en ontharding dankzij waterpasserende bestratingsoplossingen
Ons land is bezaaid met typische grijze steenwegen die erop gericht zijn om Koning Auto zo snel mogelijk van a naar b te brengen. Met de ontharding en heraanleg van de Evence Coppéelaan – de verkeersas die het stadscentrum verbindt met de C-mine-site – toont Stad Genk echter dat het anders en beter kan. De traditionele viervaksbaan met parallelle parkeerplaatsen maakte over een afstand van 1,4 kilometer plaats voor een sterk vergroende inrichting die ook wandelaars, fietsers en Moeder Natuur de nodige adem- en bewegingsruimte geeft. Opvallend: prefab beton speelde een cruciale rol in deze bijzondere metamorfose …
Ontharden, vergroenen en ‘tegelwippen’: het is de laatste jaren een lovenswaardige trend in Vlaamse steden en gemeenten. Maar haast nergens werd de theorie zo treffend in de praktijk gebracht als in Genk. De drukke Evence Coppéelaan werd er grondig onder handen genomen: het aantal rijvakken halveerde – van vier naar twee (één rijvak in elke richting) – en het profiel van de steenweg is volledig hertekend. Dit resulteerde in een overzichtelijke tweerichtingsweg, waarbij het doorgaande verkeer aan de oostzijde is gebundeld om aan de westzijde ruimte te creëren voor een aangename, groene passage voor voetgangers en fietsers. Zij kunnen zich voortaan verplaatsen via een 4 meter breed wandel- en fietspad dat volledig is afgescheiden van het autoverkeer. Een groene middenberm met ruime oversteekplaatsen doet dienst als natuurlijke buffer en brengt rust, overzicht en extra veiligheid. Aparte bedienings- of ventwegen zorgen ervoor dat alle omringende woningen en andere bestemmingen vlot bereikbaar blijven en de parkeerplaatsen zijn nu gegroepeerd op belangrijke plekken, zoals dicht bij C-mine en in de naburige school- en woonzorgomgeving.
Om dit alles mogelijk te maken, werd circa 41.922 m² bestrating opgebroken en 15.607 m² ruimte definitief onthard. In de plaats daarvan kwamen 177 bomen en 1.137 struiken en heesters. De rest van de vrijgemaakte ruimte is opgevuld met 11.545 m² grasbermen en 13.650 m² bloemenrijk grasland. Bovendien zorgen bermwadi’s en andere infiltratiesystemen voor een optimaal waterbeheer. Zo kon Stad Genk ook meteen 5,3 hectare ruimte afkoppelen van het nieuwe gescheiden rioolnetwerk dat werd aangelegd voor de afvoer van het overtollige hemelwater. De kersverse grachten en bekkens kunnen op hun beurt tot 1.413 m³ regenwater bufferen, wat de druk op de nabijgelegen Stiemervallei aanzienlijk verlicht. Deze laatste is opnieuw zichtbaar in het landschap dankzij strategisch gepositioneerde ‘platformen’ – lees: pleinen die de volledige breedte van de rijweg bestrijken en een fraai panorama bieden op dit stukje natuurpracht. Een ander platform is via een open speelruimte verbonden met de speelplaats van vrije basisschool De Padvinder.
Grondige technische voorbereiding
“Het project startte aanvankelijk als een eenvoudig onthardingsdossier naar aanleiding van de Vlaamse subsidieoproep ‘Vlaanderen breekt uit’. We zagen echter al snel in dat we beter een grondigere renovatie nastreefden, inclusief de aanleg van gescheiden riolering en hemelwatervoorzieningen en een integrale herinrichting van de wegenis”, vertelt Kris Neyens, projectleider Infrastructuur bij Stad Genk. Een kwalitatieve verbinding creëren met meer groen en ruimte voor zachte mobiliteit tussen de stadskern, het station van Genk en cultuursite C-mine: dat werd de uiteindelijke doelstelling. Vandaar de intentie om maximaal voor waterdoorlatende verharding te opteren. “Voor de vent- en bedieningswegen en parkeerplaatsen viel de keuze op prefab betonproducten, meer bepaald grasbetontegels en -klinkers met ‘karrensporen’”, gaat Neyens verder. “Daarvoor klopten we aan bij Ebema. Samen bekeken we welke opties er waren.”
“We werden al in een zeer vroeg stadium betrokken bij de heraanleg van de Evence Coppéelaan”, zegt Jo Timmers, Project Manager bij Ebema. “Reeds in het najaar van 2019 contacteerde Stad Genk ons voor enkele verkennende gesprekken. Het eerste overleg vond plaats in ons Creative Lab in Zutendaal, dé place to be voor bouwheren en ontwerpers om projecten in het voortraject te bespreken. Collega’s Marc Breban (toenmalig Project Manager voor onder andere de regio Limburg, Antwerpen en Vlaams-Brabant) en Frank Gendera (Raadgevend Ingenieur) onderzochten samen hoe Ebema letterlijk en figuurlijk zijn steentje kon bijdragen aan dit bijzonder ambitieuze onthardingsproject. Niet alleen het globale concept werd besproken, maar ook belangrijke technische details, zoals de toepassing van onze Eco Solutions in bochten en de aansluiting ervan op de asfaltverharding. Daarnaast was er eveneens aandacht voor belangrijke bijkomende aspecten zoals verkeersveiligheid, draagkracht en gebruiksgemak. Dit vertaalden we al meteen naar mogelijke oplossingen voor waterpasserende betonstraatstenen met hoge belastingsklasse, boordafwerkingen, funderingen, enzovoort.”
Na de grondige technische voorbereiding – iets waar Ebema prat op gaat, aangezien het leidt tot de uitwerking van een duidelijk bestek bij aanbesteding en correcte technische ondersteuning bij de latere uitvoering – ging de bal aan het rollen. Eind 2021 nam Jo Timmers het dossier over voor verdere opvolging. In november 2022 volgde de aanbesteding, in het najaar van 2023 de bestelling door hoofdaannemer Willemen Infra en vanaf het voorjaar van 2024 de uitvoering. “Zo leidden we het project over meerdere jaren en fases heen zorgvuldig in goede banen. Daar staan we bij Ebema voor: professionele begeleiding van voortraject tot oplevering”, benadrukt Jo Timmers.
Uitgekiende detailleringen
De uitdaging voor Ebema bestond erin om met zijn prefab betonproducten maximaal in te spelen op de onthardings- en vergroeningsambities van Stad Genk. “De waterpasserende bestratingsoplossingen uit ons Eco Solutions-gamma boden in dit opzicht een grote meerwaarde”, legt Jo Timmers uit. “Al snel bleek immers dat het combinatieconcept van Greenstone (2.428 m²) en Seamstone (1.299 m²) – beide in het formaat 25 × 12,5 × 10 cm – bijzonder goed aansloot bij de doelstellingen van het project. Bovendien werd dit concept eerder al succesvol toegepast voor de realisatie van zogenaamde ‘karrensporen’, zelfs in een ander Genks project. Middels extra technische detailleringen konden we aantonen dat deze oplossing niet enkel conceptueel sterk was, maar vooral ook effectief realiseerbaar op het terrein. Het maatwerk waarvoor we bekendstaan, schuilde in dit geval dus niet zozeer in de producten zelf, maar eerder in de uitgekiende detailleringen die specifiek nodig waren om een vlotte en correcte uitvoering te garanderen.”
De Greenstone-grasbetontegels (met speciale nokkensluiting) en Seamstone-betonstraatstenen (met afstandshouders) combineren een hoge draagkracht van bestratingsklasse BC 6 met waterdoorlatendheid. Esthetisch gezien opteerde Stad Genk voor exemplaren met een traditionele grijze kleur en onbehandelde afwerking. Die sobere uitstraling wordt echter ruimschoots gecompenseerd door het specifieke legpatroon, dat veel openingen voorziet voor grasgroei. Bovendien zorgen ze tevens voor een goede infiltratie en buffering van regenwater, wat dan weer aansluit bij de onthardingsdoelstelling van het project. Daarnaast leverde Ebema onder meer 820 m² afgeronde waterpasserende Halter-betonstraatstenen, 1.418 m² klassieke gewaterstraalde Naturock-betonstraatstenen, prefab boordstenen en overgangen en elementen om de verkeersveiligheid te verhogen, zoals bushaltebanden, geleidetegels, haaientanden en symbooltegels.
“Het was in het kader van dit project een belangrijk voordeel dat we vrijwel alle prefab betonproducten konden leveren”, zegt Jo Timmers. “Dat vereenvoudigde de logistiek aanzienlijk. Bovendien moesten onze producten vanuit onze vestiging in Zutendaal slechts 15 kilometer afleggen tot op de werf. In combinatie met het gebruik van lokale grondstoffen leidde dat tot een efficiënte en duurzame realisatie met een beperkte ecologische voetafdruk.”
Toonbeeld voor heel Vlaanderen
De herinrichting van de Evence Coppéelaan nam 618 dagen in beslag. De werken startten in september 2023 en waren klaar in april 2025. “We voerden ze uit in zes verschillende fases om de hinder voor de omwonenden te beperken”, vertelt Rob Eyckens, projectleider bij Willemen Infra. “Een belangrijk aandachtspunt was de combinatie van verschillende types Ebema-betonstraatstenen in eenzelfde zone, maar dankzij hun maatvastheid is dat vlekkeloos verlopen en hun kwalitatieve afwerking resulteerde in een mooi straatbeeld. De samenwerking met Ebema – een van onze vaste leveranciers – liep als vanouds erg vlot. Ook het eindresultaat is zeker geslaagd te noemen. Onlangs wonnen we met dit project zelfs de Belgian Construction Award in de categorie Urban Development & Infrastructure.”
Ook vanuit beleidshoek klinken alleen maar positieve geluiden. “Dit project verbetert de beleving en bereikbaarheid van zowel C-mine als het centrum enorm”, glundert Genks burgemeester Wim Dries. Bovendien wil de stad het omringende gebied in de nabije toekomst verder ontwikkelen tot een aantrekkelijke woonplek voor jonge gezinnen. De transformatie van de Evence Coppéelaan tot een groene, sfeervolle transitzone is dus nog maar het begin. “Dit project toont aan hoe je van grijs naar groen evolueert. Het is dan ook een toonbeeld van stadsvernieuwing voor heel Vlaanderen“, vindt Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns.
Het zijn mooie woorden die ze bij Ebema met veel plezier beamen. “Onze producten – met het combinatieconcept Greenstone-Seamstone als voornaamste exponent – laten het hemelwater rustig in de bodem infiltreren en dragen bij tot de vergroening van het straatbeeld. Met dit project bewijzen we dan ook dat prefab beton en ontharding/vergroening geen contradictie zijn”, benadrukt Jo Timmers. “Daarmee doorbreken we een hardnekkige misvatting: prefab beton leidt niet automatisch tot verharding en verlies aan open ruimte, maar kan wel degelijk een essentieel onderdeel zijn van duurzame en toekomstgerichte stadsontwikkeling, waarbij slim ingezet wordt op ontharding, waterinfiltratie en klimaatadaptatie. Zo kon de Evence Coppéelaan heringericht worden zonder in te boeten aan comfort, veiligheid en bereikbaarheid. We kijken met meer dan grote tevredenheid terug op het verloop van dit project. De samenwerking met Stad Genk was van meet af aan constructief en inhoudelijk sterk. Met Willemen Infra maakten we vooraf duidelijke afspraken en hadden we tijdens de werken korte communicatielijnen over technische issues. Gezien het uitgebreide voortraject, onze technische inbreng en de zorgvuldige opvolging in latere fases is de transformatie van de Evence Coppéelaan voor Ebema een referentie om u tegen te zeggen.” (TJ)
Herinrichting Evence Coppéelaan
Genk, 2025
Bouwheer: Stad Genk
Studiebureau: Stad Genk
Aannemer: Willemen Infra nv
Prefab beton: Ebema nv
Kerncijfers
Greenstone-grasbetontegels: 2.428 m²
Seamstone-betonstraatstenen: 1.299 m²
Afgeronde waterpasserende Halter-betonstraatstenen (22/11/10) : 820 m²
Klassieke gewaterstraalde Naturock-betonstraatstenen: 1.418 m²
