Stadion RAAL La Louvière: Waals kampioen dankzij prefab beton

Het nieuwe stadion van RAAL La Louvière is niet alleen een sportfaciliteit, maar ook een grootschalig, baanbrekend project waarin de technische en structurele eigenschappen van prefab beton ten volle worden benut om ambitieuze functionele, maatschappelijke en technische uitdagingen aan te gaan. Kers op de taart is dat het een paradepaardje van Waalse knowhow is, met name op het gebied van prefab beton, waarbij alle prefab fabrikanten uit het zuiden van het land betrokken waren: Ets. E. Ronveaux leverde de voorgespannen elementen, Prefer het grootste deel van de gewapende betonelementen en Roosens Bétons de metselblokken. Dit telkens in opdracht van hoofdaannemer ICM, die zelf ook bepaalde prefab betonelementen produceerde.
Het stadion is ontworpen om te voldoen aan de strenge normen van de Pro League en de UEFA (categorieën 2 tot en met 3) en combineert veelzijdigheid (nationale en Europese wedstrijden, vipruimtes, kantoren, vergaderzalen) met hoge structurele eisen, met name dankzij de tribunes in Engelse stijl die dicht bij het veld staan. De keuze voor prefab beton drong zich op omdat dit zowel de bouwsnelheid, uitvoeringskwaliteit en duurzaamheid als de weerstand tegen vermoeiing ten goede komt.
Het gebruik van prefab elementen – met name voor de tribunes, balken, kolommen en vloerplaten – zorgde voor een soepele coördinatie van de verschillende bouwfases en garandeert bovendien een optimale afstemming tussen de sportieve, commerciële en culturele functies van het gebouw. In die zin is prefab geen keuze uit gemakzucht, maar een fundamentele technische hefboom die centraal staat in het ontwerp en cruciaal was voor de haalbaarheid van het project.
Het complex is om nog een andere reden vernieuwend te noemen. Als eerste stadion-kunstgalerij ter wereld zijn op de buitengevel een reeks van veertig monumentale kunstwerken van 6 bij 4 m aangebracht, gemaakt door de uit La Louvière afkomstige kunstenaar Daniel Pelletti. Ze vertellen de geschiedenis van de stad aan de hand van de industrie, het erfgoed, de iconische figuren en het verenigingsleven. Een unieke manier om passie, lokale trots en artistieke expressie te combineren.
Toonaangevend voorbeeld van vakmanschap
Nadat het eerder al het clubhuis van het opleidingscentrum van RAAL La Louvière optrok, werd ICM (Groupe Wanty) ook ingeschakeld voor de bouw van het nieuwe stadion. Dit laatste voldoet aan de Europese normen en wil een voorbeeld zijn voor andere stadions die nog in Wallonië gebouwd zullen worden.
Nicolas Masset, commercieel directeur bij ICM, vertelt hoe de bal aan het rollen ging: “ICM is ongetwijfeld niet het eerste bedrijf waar je aan zou denken voor de bouw van een voetbalstadion met achtduizend zitplaatsen. Na de succesvolle realisatie van het clubhuis zette Salvatore Curaba, voorzitter van RAAL La Louvière, ons echter op zijn shortlist van potentiële kandidaten. Nadat we de opdracht effectief hadden binnengehaald, zijn we samen met architectenbureau Carré 7 en studiebureau Pirnay gestart met het ontwerp en de uitvoering van de volledige ruwbouw van het stadion.”
Jean-Philippe Debaty, directeur Studie en Verkoop bij Ronveaux (Groupe Wanty), vult aan: “Onder de auspiciën van studiebureau Pirnay hebben we de studie voor de portieken van de tribunes en alle bijbehorende vloerconstructies uitgevoerd. Vervolgens stonden we in voor de productie en levering van alle balken en holle vloerplaten voor de hoofdtribune, evenals alle kolommen en voorgespannen liggers voor de drie overige tribunes. Om de vooropgestelde planning te kunnen respecteren, zorgde een andere fabrikant (Prefer, red.) voor de productie van de tandliggers, de tribune-elementen, de windverbandwanden en de wanden aan de voet van de tribunes. Terwijl de montage van de hoofdtribune door ICM werd uitgevoerd, zorgde Ronveaux voor de montage van de overige tribunes, inclusief de plaatsing van de meest complexe elementen.”
Jean-Baptiste Lansival, technisch directeur bij Ronveaux: “De voorgespannen betonnen balken waaruit het dak van het stadion bestaat, kragen uit. Dit statische schema vereiste in de uiteindelijke situatie meer voorgespannen kabels aan de bovenkant dan aan de onderkant. Dit ontwerp staat echter haaks op de tussen- en overgangssituaties, zoals opslag, transport en hijsen op de bouwplaats, waarbij de voorspankabels grotendeels aan de onderzijde zouden moeten zitten. Daarom besloten we bepaalde balken in omgekeerde richting te produceren, met de bovenkant naar beneden gericht. Eenmaal op de bouwplaats aangekomen, moesten ze dus worden omgedraaid om op hun plaats te kunnen worden gelegd, een delicate operatie die grondig vooronderzoek vereiste. Bovendien moesten de knooppunten tussen de balken en kolommen in situ worden nagespannen in functie van de weerstand tegen vermoeiing en de duurzaamheid, een specifieke techniek die knowhow vergt en tot in de puntjes beheerst moet worden.“
6 maanden just-in-timeproductie
Voor Prefer was het stadion van RAAL La Louvière ontegensprekelijk de meest omvangrijke klus in de periode 2024-2025. Het bedrijf produceerde maar liefst 585 tribune-elementen, 490 treden, 157 wanden en 56 tandliggers, oftewel het overgrote deel van de gewapende betonelementen die nodig waren voor dit project. Een heus titanenwerk, waarbij alles op maat werd geprefabriceerd voor ICM. Gedelegeerd bestuurder Raphaël Grimont: “We waren ongetwijfeld de enige Waalse firma die zulke grote hoeveelheden binnen de vooropgestelde termijn – minder dan zes maanden – kon aanleveren: een hele uitdaging voor onze teams! De promotie van RAAL La Louvière naar eerste klasse was een prachtig verhaal en we zijn trots dat we op onze manier hebben bijgedragen aan de verwezenlijking van de ambities van voorzitter Salvatore Curaba.”

Prefer nam de (pre)fabricage van het grootste deel van de niet-voorgespannen elementen van het stadion voor zijn rekening, met name de tribunes, de tandliggers, de treden en de wanden, die de zichtbare en dragende elementen van de tribunes vormen. De plaatsing van deze elementen werd uitgevoerd door Ronveaux. Vanaf de studiefase werd er volop technische informatie uitgewisseld om de perfecte compatibiliteit van de elementen te garanderen.
Tribune-elementen, tandliggers, treden en wanden: het gaat om maar liefst 1.288 elementen die Prefer in slechts zes maanden ontwierp (bekisting en wapening), vervaardigde (tijdens de winter van 2024-2025, wat de productie bemoeilijkte), stockeerde en just in time naar de bouwplaats vervoerde.
David Nigot, directeur Verkoop & Werkmethodes bij Prefer: “De tribune-elementen, in totaal 585 stuks die goed waren voor 1.100 m³ beton en 1.600 manuren, vertoonden een grote dimensionale diversiteit vanwege de complexiteit van de onderliggende infrastructuur (kleedkamers, restaurantruimtes, enzovoort). Hun gewicht is hoger dan wat gebruikelijk is in stadions van deze omvang – het zwaarste element weegt 9 ton. De wanden (880 m³ beton, 1.100 manuren), die tot 13 ton wegen, vormen de zichtbare buitenschil van het stadion. De 59 tandliggers (250 m³ beton, 900 manuren, maximaal gewicht van 17 ton) vertonen daarentegen zeer weinig herhaling – wat de logistiek en de stockage bemoeilijkte – en zijn hoger aan de overgang tussen de zit- en staanplaatsen.“
Textuur op maat
Ook Roosens Bétons, een familiebedrijf gevestigd in Seneffe en geleid door Danny Roosens – die de vierde generatie vertegenwoordigt, terwijl de vijfde generatie zich reeds actief inzet bij de verdere uitbreiding van de productie-eenheden – behoort tot de lokale spelers die er trots op zijn hun steentje, of in dit specifieke geval hun betonblokken, bij te dragen aan het succes van de ‘Loups’.
Marc Palix, commercieel directeur bij Roosens Bétons: “Bijdragen aan de bouw van het nieuwe stadion van RAAL La Louvière was voor ons een echte uitdaging, maar ook een grote bron van fierheid. Het leveren van de blokken voor alle muren en het stortklaar beton voor dit iconische project was een mooie gelegenheid om onze expertise en lokale betrokkenheid in de verf te zetten. We delen met voorzitter Salvatore Curaba dezelfde visie op dit project en het belang ervan voor de club en de regio.”

Concreet leverde Roosens Bétons bijna 3.000 m² metselblokken, die zichtbaar blijven maar niet rechtstreeks aan weer en wind worden blootgesteld. Deze blokken zijn niet vorstbestendig, maar werden in de massa waterafstotend behandeld. Ze zijn voornamelijk gebruikt bij de ingang van het stadion, in de ontvangstruimtes voor de toeschouwers, de sanitaire gedeeltes en bepaalde zones in de buurt van de tribunes. Ze zijn gevoegd met een lichtgrijze mortel, wat resulteerde in strak en esthetisch metselwerk.
Marc Palix: “We hebben de textuur van de blokken aangepast op uitdrukkelijke vraag van de klant, die een fijnkorreligere textuur wilde dan de standaardtextuur. De volledige productie vond plaats op één enkele blokpers om een perfecte uniformiteit op het vlak van textuur en afmetingen te garanderen, waardoor we mogelijke variaties tussen de drie beschikbare persen wisten te vermijden.“
De grootste uitdaging voor Roosens Bétons was de krappe timing in combinatie met de winterse omstandigheden: de betonblokken drogen op natuurlijke wijze, zonder te worden gebakken, waardoor ze gevoelig zijn voor vorst en vocht. Om te voorkomen dat de blokken vóór levering langdurig aan vorst zouden worden blootgesteld, kon de productie pas na de kerstvakantie van start gaan. “We moesten de productie nauw afstemmen op de weersomstandigheden en profiteren van een gunstig venster voordat we de blokken onder zeilen stockeerden om het ontstaan van een witte waas door vorst te voorkomen”, voegt Marc Palix toe.
EENDRACHT MAAKT MACHT, ook in Wallonië
Los van zijn technische complexiteit levert dit project een actieve bijdrage aan het aanpakken van verschillende hedendaagse maatschappelijke uitdagingen: het bevordert sociale inclusie (door de betrokkenheid van verschillende lokale actoren), ondersteunt de regionale economie, reduceert de milieu-impact door logistieke optimalisatie dankzij prefabricatie en versterkt de band tussen erfgoed en innovatie.
Voor de betrokken bedrijven is het nieuwe stadion van RAAL La Louvière een echt uithangbord. ICM, dat erg vertrouwd is met de realisatie van industriële gebouwen, heeft met brio kunnen aantonen dat het in staat is om iconische, complexe en veeleisende projecten tot een goed einde te brengen. Op de werf kwam veel lokale knowhow samen, wat bewijst dat Wallonië – en dan vooral de plaatselijke prefab specialisten – over alle nodige capaciteiten beschikt om omvangrijke infrastructuren te verwezenlijken.
De grootschalige toepassing van prefab is essentieel om strakke deadlines te kunnen halen, temeer als de werkzaamheden tussen twee voetbalseizoenen in moeten plaatsvinden. Dat was bij dit project niet het geval, maar zou in de toekomst wel zo kunnen zijn bij andere stadions. Wordt met andere woorden vervolgd … (PS)
Stade de la RAAL – La Louvière, 2025
Bouwheer: RAAL La Louvière cv
Architect: Carré 7 bv
Aannemer: ICM nv (Groupe Wanty)
Studiebureau: Bureau d’Etudes Pirnay nv
Prefab beton:
Voorgespannen betonelementen: Ets. E. Ronveaux sa (Groupe Wanty)
Gewapende betonelementen: Ets. E. Ronveaux sa, Prefer sa, ICM sa
Metselblokken: Roosens Bétons sa
Kerncijfers:
| Hoofdtribune | Overige tribunes | Maar ook … |
| Betonnen kolommen: 53 | Betonnen kolommen: 41 | Zichtbaar gelaten metselblokken: 1.900 m² |
| Dakbalken met omgekeerde dubbele helling van 27 m: 15 | Dakbalken die ter plaatse moesten worden omgedraaid: 38 | |
| Tandliggers: 15 | Tandliggers: 41 | |
| Tribune-elementen: 183 Treden: 100 | Tribune-elementen: 404 Treden: 135 | |
| Betonnen panelen: 214 | Gewapende betonnen wanden: 120 | |
| Voorgespannen holle vloerplaten: 3.300 m² | ||
| Vloerbalken: 70 |

